Sprawozdawczość – wymagania dla firm branży chłodniczej

Wzrastające zainteresowanie tematem ochrony środowiska skłania do coraz częstszych rozważań na temat działalności człowieka przyczyniającej się do jego degradacji. Zanieczyszczenie powietrza związane jest z rozwojem przemysłu i następuje wskutek wprowadzenia do niego substancji stałych, ciekłych lub gazowych w ilościach, które mogą oddziaływać szkodliwie na zdrowie człowieka, klimat, przyrodę, glebę, wodę lub powodować inne szkody w środowisku. Zanieczyszczenie atmosfery jest problemem na skalę globalną, toteż walka z nim stała się jednym z ważniejszych zadań organizacji międzynarodowych. Rozwiązania globalne w zakresie ochrony powietrza są niezbędne, ze względu na możliwość praktycznie nieograniczonego przemieszczania się zanieczyszczeń. Fakt ten jak również rosnąca świadomość społeczna w kwestii konieczności ochrony środowiska, wymusza międzynarodową współpracę w zakresie monitoringu i ochrony atmosfery. Członkostwo Polski w Unii Europejskiej i związana z tym konieczność dostosowania krajowego prawodawstwa do zaleceń i norm wspólnotowych wpływa na rozbudowę polskiego systemu prawnego w tym zakresie. Głównymi instrumentami służącymi do propagowania działań proekologicznych są instrumenty prawne i ekonomiczne. W zakresie legislacyjnym wprowadza się przede wszystkim przepisy prawne regulujące zasady monitoringu i limitowania zanieczyszczeń (limity emisji). Czynniki ekonomiczne motywujące do ograniczania emisji zanieczyszczeń to podatki, cła, kary ale też różnego rodzaju preferencje takie jak ulgi podatkowe czy dofinansowania.

Podmioty prowadzące działalność w branży chłodniczej nie powinny zatem bagatelizować kwestii ochrony środowiska i poznać się z przepisami oraz konsekwencjami wynikającymi z niestosowaniem się do zapisów obowiązujących aktów prawnych. Specyficzne własności fluorowanych gazów cieplarnianych, a przede wszystkim ich wysoka efektywność chłodnicza predysponuje je do zastosowań w chłodnictwie, mimo to dąży się do ograniczenia ich stosowania z powodu wysokiego potencjału tworzenia efektu cieplarnianego (współczynnika GWP), który odzwierciedla niekorzystne ich oddziaływanie w przypadku uwolnienia do atmosfery.

Produkcja oraz zastosowanie wyżej wymienionych czynników rosła systematycznie w ciągu ostatnich lat. Konsekwencją tego jest wzrost emisji gazów cieplarniach mających udział w globalnym ociepleniu klimatu. Wymagania związane z ograniczeniem emisji szkodliwych dla środowiska czynników chłodniczych zostały zawarte w tak zwanej Ustawie F-gazowej. Zgodnie z obowiązującymi przepisami operatorzy urządzeń zawierających co najmniej 5 ton ekwiwalentu CO2 fluorowanych gazów cieplarnianych lub 3 kg substancji kontrolowanych, zobowiązani są do ich rejestracji w Centralnym Rejestrze Operatorów (CRO).

Tabela 1. Kryterium rejestracji w CRO dla wybranych czynników chłodniczych

Czynnik ziębniczy GWP Minimum podlegające rejestracji w CRO [kg]
R134A 1430 3,5
R404A 3922 1,3
R407C 1774 2,8
R410A 2088 2,4
R422D 2729 1,8

Ustawa kładzie nacisk na działania zapobiegające emisji opisanych substancji do środowiska między innymi poprzez nałożenie obowiązku okresowych kontroli szczelności urządzeń chłodniczych, klimatyzacyjnych, pomp ciepła i agregatów chłodniczych. Kryterium kwalifikującym do obowiązkowej kontroli jest ilość czynnika chłodniczego zawartego w instalacji tzw. napełnienie, przeliczone w przypadku F-gazów na ekwiwalentną ilość dwutlenku węgla.

Tabela 2. Kryteria obowiązkowych kontroli szczelności zgodnie z Rozporządzeniem (UE) nr 517/2014:

Ładunek fluorowanych gazów cieplarnianych Stacjonarne urządzenia chłodnicze i klimatyzacyjne Samochody ciężarowe chłodnie i przyczepy
Minimalna częstotliwość przeprowadzania kontroli nieszczelności ≥ 5 t równoważnika CO₂ (urządzenia zamknięte hermetycznie ≥ 10 t równoważnika CO₂) ≥ 50 t równoważnika CO₂ ≥ 500 t równoważnika CO₂ ≥ 5 t równoważnika CO₂ (urządzenia zamknięte hermetycznie ≥ 10t równoważnika CO₂)
Bez należycie funkcjonującego, odpowiedniego systemu wykrywania nieszczelności 12 miesięcy 6 miesięcy obowiązkowy system wykrywania nieszczelności 12 miesięcy
Z należycie funkcjonującym, odpowiednim systemem wykrywania nieszczelności* 24 miesiące 12 miesięcy 6 miesięcy 24 miesiące

*System wykrywania nieszczelności należy sprawdzać co 12 miesięcy, aby zapewnić jego należyte funkcjonowanie.

Przykład protokołu okresowej kontroli szczelności

Rysunek 1. Wzór oznakowania urządzenia, które pozytywnie przeszło kontrolę szczelności agregatu zgodnie z Rozp. UE nr 517/2014

Podmioty działające w branży, zależnie od rodzaju działalności, zobowiązane są ponadto do składania następujących co rocznych sprawozdań:

  • sprawozdanie w zakresie fluorowanych gazów cieplarnianych (F-gazy) oraz substancji zubożających warstwę ozonową (SZWO). Obowiązek ten dotyczy podmiotów przywożących, wywożących, stosujących, prowadzących odzysk, recykling, regenerację lub niszczenie F-gazów i SZWO na terytorium RP.
    Ewidencje należy prowadzić w formie elektronicznej poprzez system BDS (Baza Danych Sprawozdań)
  • sprawozdania z zakresu korzystania ze środowiska oraz uiszczania opłat do Urzędu Marszałkowskiego (m. in. za wprowadzenie gazów lub pyłów do powietrza wynikające z eksploatacji urządzeń).zgodnie z Ustawą z dnia 27.04. 2001 r. – Prawo Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2017 r. poz. 519) podmiot korzystający ze środowiska ma obowiązek sporządzania
  • sprawozdania o emisjach gazów cieplarnianych i innych substancji (zgodnie z Ustawą z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji (Dz. U. z 2013 r. poz. 1107) do bazy Krajowego Ośrodka Bilansowania i Zarządzania Emisjami (KOBiZE)

Śledzenie zmian w obowiązujących przepisach środowiskowych jest czasochłonne a ich interpretacja trudna. Obowiązki z nich wynikające są sporym wyzwaniem zwłaszcza dla małych podmiotów działających w branży chłodnictwa i klimatyzacji. Centralny Ośrodek Chłodnictwa „COCH” w Krakowie wychodząc naprzeciw zapotrzebowaniu klientów uruchomił następujące usługi:

  • Prowadzenie bilansu czynnika chłodniczego oraz pomoc w przygotowaniu obowiązkowych sprawozdań w zakresie fluorowanych gazów cieplarnianych (F-gazy) i substancji zubożających warstwę ozonową (SZWO) do BDS, Urzędu Marszałkowskiego oraz KOBiZE
  • Obsługa systemu CRO (rejestracja w systemie, zakładanie i prowadzenie Kart Urządzeń)
  • Okresowa kontrola szczelności urządzeń chłodniczych zgodnie z wymaganiami zawartymi w Rozporządzeniu Komisji (UE) nr 517/2014
  • Pomoc w przygotowaniu procedur wymaganych przez Urząd Dozoru Technicznego przy certyfikacji przedsiębiorstwa
  • Szkolenia dla operatorów urządzeń chłodniczych i agregatów mobilnych,
  • Szkolenia F-gazowe – dotyczące urządzeń stacjonarnych, agregatów mobilnych, klimatyzacji samochodowej oraz inne specjalistyczne szkolenia z zakresu chłodnictwa, klimatyzacji i pomp ciepła

Obowiązkowe sprawozdania sporządzane przez użytkowników i serwisantów, ewidencja urządzeń, kontrola szczelności, to jedne z wielu nałożonych przez przepisy obowiązków. Nieznajomość aktów prawnych nie zwalnia z obowiązku ich przestrzegania. Aby nie pogubić się w gąszczu obowiązków skontaktuj się z naszymi specjalistami, którzy chętnie ci pomogą.

Autor: mgr inż. Klaudia Paszkowska
tel. 12 637 09 33, wew. 292
tel. kom. 667-600-667

Certyfikacja OZE w zakresie pomp ciepła

Wzrost świadomości ekologicznej powoduje, że coraz częściej sięgamy po ekologiczne rozwiązania. „Eko-moda” dosięgnęła niemal wszystkie sektory przemysłu, a także osoby prywatne. Producenci urządzeń prześcigają się w proekologicznych rozwiązaniach, produkując wydajne urządzenia oszczędzające energię. Państwo zachęca do inwestowania w odnawialne źródła energii otwierając furtkę inwestorom, między innymi poprzez uchwalenie Ustawy o odnawialnych źródłach energii (Dz.U. 2015 poz. 478). Branża chłodnicza z kolei ogranicza stosowanie czynników chłodniczych mających największy destrukcyjny wpływ na środowisko. A w jaki sposób osoby prywatne, przyczyniają się do ochrony środowiska?

Wzrastający poziom stopy życiowej powoduje, że coraz częściej korzystamy z rozwiązań pozwalających na funkcjonalne i nowoczesne zarządzanie budynkiem, między innymi utrzymaniem odpowiednich warunków w naszych domach i mieszkaniach, mając na uwadze optymalne nakłady eksploatacyjne i inwestycyjne. Decydując się na konkretne rozwiązania sięgamy po nowoczesne urządzenia, które zapewnią odpowiedni mikroklimat przy minimalnej obsłudze i które są tanie w eksploatacji. Oczywiście opisany trend dotyczy również zarządców budynków usługowych i przemysłowych, którzy kierują się podobnymi przesłankami. Jednym z rozwiązań spełniających opisane wymagania jest stosowanie nowoczesnych pomp ciepła, które oprócz funkcji ogrzewania posiadają również funkcje wytwarzania chłodu co sprawia, że urządzenia mogą być stosowane przez cały rok.

Pompy ciepła przyszłością branży energetycznej

Skutkiem opisanego powyżej zjawiska jest wzrost popytu na nowoczesne pompy ciepła. Popyt przekłada się na podaż urządzeń; obecnie producenci pomp ciepła oferują bogatą ofertę pomp ciepła, zarówno do zastosowań komercyjnych jak i prywatnych. W zależności od zastosowania, producenci oferują rozwiązania do ogrzewania lub przygotowania ciepłej wody użytkowej lub kompleksowe rozwiązania pozwalające w całości pokryć zapotrzebowanie energetyczne gospodarstwa lub przedsiębiorstwa. Mnogość rozwiązań powoduje, że trudno dokonać wyboru najlepszego urządzenia. Kluczem do spełnienia opisanych oczekiwań jest określenie potrzeb i dobór właściwego rozwiązania i skorzystanie z usług kompetentnego specjalisty. Ale w jaki sposób dokonać wyboru właściwego fachowca?

Certyfikacja OZE – potwierdzeniem kompetencji instalatora

Wzrastające zainteresowanie pompami ciepła sprawiło, że na rynku pojawiło się wiele firm oferujących usługi doboru i instalacji opisanych urządzeń. Nieznajomość zasady działania i lekceważenie zaleceń producenta powoduje, że pseudo instalatorzy proponują rozwiązania, które w dłuższej perspektywie użytkowania mogą okazać się katastrofą – źle zwymiarowane dolne źródło, powodujące przemarzanie gruntu (w przypadku pomp ciepła typu solanka (glikol) – woda), niewłaściwie dobrane średnice rur skutkujące niewłaściwą pracą urządzenia (np. mniejsza wydajność urządzenia) i inne. Jak zatem uchronić się przed skutkami pracy niekompetentnych fachowców? Słusznym wydaje się być sprawdzenie ich kompetencji. Potwierdzeniem kwalifikacji w zakresie montażu i serwisu pomp ciepła jest certyfikat autoryzowanego montera instalacji pomp ciepła – OZE.

Uprawnienia OZE w zakresie pomp ciepła potwierdzają kompetencje i kwalifikacje instalatorów. Są również kartą przetargową przy rekrutacji nowych pracowników – pracodawca zatrudniając osobę z certyfikatem OZE ma pewność, iż dokonał właściwego wyboru osoby, która poradzi sobie z najbardziej skomplikowanymi problemami doborowymi i montażowymi urządzeń, ponieważ posiada odpowiedni zakres wiedzy z zakresu działania i montażu pomp ciepła. Warto wspomnieć, że posiadanie certyfikatu potwierdzającego kompetencje niejednokrotnie jest podstawowym kryterium wyboru wykonawcy instalacji urządzenia w przypadku zamówień publicznych jak i prywatnych. Inwestorzy chętniej podejmują współpracę z firmami, które potrafią udokumentować kompetencje swoich pracowników.

Co zrobić, aby uzyskać certyfikat OZE?

Jak już wspomniałem, uprawnienia OZE w zakresie montażu pomp ciepła potwierdzają kwalifikacje montera. Konieczność ich posiadania wynika z Ustawy z dnia 20 lutego 2015r. o odnawialnych źródłach energii. Według Ustawy, instalator może wystąpić z wnioskiem do Prezesa Urzędu Dozoru Technicznego o wydanie dokumentu potwierdzającego posiadanie kwalifikacji do instalowania pomp ciepła. Zgodnie z Ustawą, może on uzyskać certyfikat OZE jeśli posiada:

  • dyplom potwierdzający kwalifikacje zawodowe w zawodzie technik urządzeń i systemów energetyki odnawialnej lub
  • dyplom ukończenia studiów wyższych na kierunku lub w specjalności w zakresie instalacji odnawialnego źródła energii albo urządzeń i instalacji sanitarnych, elektroenergetycznych, grzewczych, chłodniczych, cieplnych i klimatyzacyjnych lub elektrycznych

w przypadku jeżeli posiada pełną zdolność do czynności prawnych oraz korzysta z pełni praw publicznych oraz nie był skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne przeciwko wiarygodności dokumentów i obrotowi gospodarczemu.

W przypadku osób, które nie posiadają opisanych powyżej dyplomów, niezbędne jest odbycie szkolenia w Ośrodku szkoleniowym oraz zdanie egzaminu przed komisją egzaminacyjną Urzędu Dozoru Technicznego. Szkolenie podstawowe można odbyć w Ośrodku akredytowanym przez UDT. Warunki przyznania akredytacji znajdziemy w zapisach Rozporządzenia Ministra Energii z dnia 9 maja 2017 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania akredytacji organizatorom szkoleń w zakresie odnawialnych źródeł energii oraz szkoleń i egzaminów dla osób ubiegających się o wydanie lub przedłużenie ważności certyfikatu. Zgodnie z Rozporządzeniem Ośrodek, chcąc sprostać wymaganiom niezbędnym do uzyskania akredytacji, musi spełnić określone warunki, między innymi musi:

  • posiadać procedury rejestrowania uczestników szkoleń oraz dokumentowania przebiegu szkoleń wraz z oceną ich efektywności,
  • dysponować odpowiednimi warunkami lokalowymi i wyposażeniem,
  • dysponować odpowiednio wykwalifikowaną osobą prowadzącą szkolenie.

Listę akredytowanych organizatorów szkoleń można znaleźć na stronie Urzędu Dozoru Technicznego.

Gdzie odbyć odpowiednie szkolenia celem uzyskania certyfikatu OZE?

Centralny Ośrodek Chłodnictwa „COCH” w Krakowie pragnie zaprosić Państwa do skorzystania ze szkoleń niezbędnych w przypadku osób ubiegających się o certyfikat OZE w zakresie pomp ciepła. Nasza wykwalifikowana kadra przekaże teoretyczną i praktyczną wiedzę z zakresu dobrych praktyk instalacyjnych i eksploatacyjnych opisanych urządzeń. Wiedza zdobyta podczas cyklu szkoleń pomoże przygotować się do egzaminu przeprowadzanego przez Urząd Dozoru Technicznego oraz będzie pomocna w pracy zawodowej przy montażu i obsłudze pomp ciepła. Posiadamy akredytację UDT (OZE-A/12/00035/15) potwierdzającą spełnienie wymagań Rozporządzenia. Ośrodek przygotował również ofertę dla osób niezwiązanych z branżą chłodniczą, które chcą rozpocząć przygodę z chłodnictwem (w zakresie pomp ciepła i nie tylko). Nasze szkolenia pozwolą Państwu zdobyć i ugruntować podstawową wiedzę z zakresu działania, montażu, serwisu i obsługi instalacji chłodniczych w oparciu o aktualnie obowiązujące przepisy. Nasze szkolenia pozwolą na zdobycie podstawowej wiedzy z zakresu chłodnictwa oraz ułatwią przygotowanie się do egzamin F-gazowego, którego pozytywny wynik pozwala na uzyskanie niezbędnych do pracy przy instalacjach napełnionych czynnikami ziębniczymi uprawnień F-gazowych. Indywidualne podejście do klienta pozwala na określenie potrzeb i dobór odpowiednich szkoleń celem właściwego przygotowania do zawodu montera i serwisanta instalacji chłodniczych. Serdecznie zapraszamy do współpracy!

Źródło:

  • Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz.U. 2015 poz. 478)
  • Rozporządzenie Ministra Energii z dnia 9 maja 2017 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania akredytacji organizatorom szkoleń w zakresie odnawialnych źródeł energii oraz szkoleń i egzaminów dla osób ubiegających się o wydanie lub przedłużenie ważności certyfikatu (Dz.U. 2017 poz. 1034),
  • www.udt.gov.pl

Autor: mgr inż. Andrzej Chmaj